Almere 50 Jaar: Pioniers kritisch over fundamentele keuzes, maar ook trots op de polderstad

Almere viert dit jaar haar 50-jarig bestaan, een mijlpaal die aanleiding geeft tot reflectie. Een groep pioniers, waaronder stedenbouwkundige Brans Stassen, blikt terug op de totstandkoming en ontwikkeling van Flevolands grootste stad. De gesprekken, gevoerd in de oudste middelbare school van Almere, De Meergronden, bieden een uniek perspectief op de visionaire, maar soms ook controversiële keuzes die aan de basis van de stad liggen. Een van de meest in het oog springende kritiekpunten komt van Brans Stassen, een van de mede-ontwerpers van Almere. Hij stelt onomwonden dat de fundamentele keuze om de stad onder de zeespiegel te bouwen een vergissing was. “Er is één ding heel erg verkeerd aan Almere. Het ligt onder de zeespiegel. Dat hadden we nooit moeten doen,” aldus Stassen. Hij benadrukt de constante inspanning die nodig is om de polder droog te houden en waarschuwt voor een toekomstig moment waarop de natuur de overhand zal nemen en de stad onder water zal lopen. Deze kritiek roept de vraag op naar de duurzaamheid van dergelijke grootschalige landwinningsprojecten en de langetermijngevolgen voor de inwoners van Flevoland. Het idee van een drijvende stad, dat in de beginfase kortstondig de revue passeerde, lijkt in retrospectief misschien minder onmogelijk dan destijds gedacht. Naast deze fundamentele kritiek zijn er ook andere inzichten over de infrastructuur van de stad. Huisarts Nico van Duijn, een van de eerste medische professionals in Almere, prijst de aanleg van de busbanen en het gescheiden verkeerssysteem als een ‘gouden vinding’. Deze elementen dragen nog steeds bij aan de efficiënte mobiliteit binnen de stad. Echter, Van Duijn uit ook kritiek op de overvloed aan bruggen. Volgens hem zijn deze bruggen destijds tegen exorbitante kosten gebouwd en naderen ze nu allemaal tegelijkertijd het einde van hun levensduur, zonder dat er voldoende middelen zijn gereserveerd voor vervanging. Dit punt onderstreept het belang van toekomstbestendige planning en financiële vooruitzichten bij de aanleg van grootschalige infrastructuur, een les die relevant blijft voor de verdere ontwikkeling van Flevoland. Ondanks de kritische noten is er ook ruimte voor trots en waardering voor wat Almere is geworden. Brans Stassen zelf woont met veel plezier in de stad en vindt het ‘heel bijzonder’ wat ervan is geworden, hoewel hij het woord ‘trots’ niet passend vindt. Yuri Dijkstra, wiens vader een van de eerste winkeliers was en wiens tabakszaak in een andere vorm nog steeds bestaat, is daarentegen wel degelijk trots. Hij ervaart dit gevoel wanneer hij door de stad fietst en klanten vertelt over de geschiedenis van Almere. Deze persoonlijke verhalen illustreren de diepe verbondenheid die veel pioniers en hun families voelen met de stad die zij hebben helpen opbouwen. De reflecties van deze pioniers bieden waardevolle lessen voor de toekomstige ontwikkeling van Almere en de rest van Flevoland. Ze benadrukken het belang van gedegen, langetermijnplanning, zowel op het gebied van watermanagement en milieu als op het vlak van infrastructuur en financiën. De uitdagingen die Stassen en Van Duijn benoemen, vragen om aandacht en vooruitdenken om de leefbaarheid en duurzaamheid van de polderstad voor toekomstige generaties te waarborgen. Het is een herinnering dat vooruitgang altijd gepaard gaat met kritische zelfreflectie en de moed om lessen uit het verleden te trekken voor een sterkere toekomst.