Almere Zet Harde Eisen aan Rijk voor Ontwikkeling Pampus: Bouw van Duizenden Woningen Onder Druk

Almere zet de ontwikkeling van het nieuwe stadsdeel Pampus op scherp door bij het Rijk een structurele jaarlijkse bijdrage af te dwingen voor essentiële voorzieningen en bereikbaarheid. De gemeente dreigt de ontwikkeling van Pampus te pauzeren en de bouw van 6.000 woningen uit te stellen tot na 2040, mochten harde afspraken uitblijven. Deze krachtige boodschap wil de gemeenteraad uiterlijk 22 oktober vaststellen, voorafgaand aan het Bestuurlijk Overleg Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (BO-MIRT) op 4 november. Pampus is een ambitieus project dat uiteindelijk ruimte moet bieden aan 25.000 tot 35.000 woningen en minstens 16.000 arbeidsplaatsen. De eerste fase omvat 7.500 woningen en minimaal 4.000 banen. Echter, uit het raadsvoorstel blijkt dat cruciale voorwaarden voor de realisatie nog onzeker zijn. Een eerste doorrekening van de grondexploitatie toont een 'fors financieel tekort', waarvan de exacte omvang niet gespecificeerd wordt. Dit tekort wordt veroorzaakt door de complexe ondergrond, hoge ambities voor groen en water, de noodzaak van gebouwd parkeren en investeringen die ook ten goede komen aan latere fases van Pampus. Daarnaast zijn er kosten gemoeid met het opvangen van de gevolgen van netcongestie. Een politiek gevoelig punt is dat de eerste fase van Pampus voorlopig niets kan afdragen aan maatschappelijke voorzieningen in andere, bestaande wijken van Almere. Het college benadrukt dat de groei van de stad niet mag leiden tot een achterstand in de bestaande wijken. Daarom eist Almere een jaarlijkse bijdrage van het Rijk in een investeringsfonds, vanaf de start tot het einde van de gebiedsontwikkeling. De precieze hoogte van deze bijdrage, de projecten die ermee betaald moeten worden en de verdeling tussen Rijk, provincie en gemeente moeten in 2027 in een convenant worden uitgewerkt. Naast de financiën is ook de energievoorziening een groot knelpunt. Door de huidige netcongestie kan Pampus volgens het college voorlopig niet integraal worden ontwikkeld. Het is onduidelijk wanneer er voldoende netruimte beschikbaar zal zijn voor de aansluiting van woningen, bedrijven en voorzieningen. Desondanks gaat de businesscase ervan uit dat binnen vijf jaar netruimte kan worden gecreëerd, onder meer door extreem zuinige woningen, slimme aansturing, zonnepanelen op de helft van de daken en het gebruik van warmte-koudeopslag, aquathermie, windmolens en mogelijk batterijen. De grootste inzet van de Almeerse lobby blijft de IJmeerverbinding. Zonder een snelle en hoogwaardige verbinding met Amsterdam komt de volledige ontwikkeling van Pampus onder druk te staan, zo stellen gemeente en marktpartijen. Voor de aanleg van deze metroverbinding is echter nog geen geld gereserveerd. Om een officiële MIRT-verkenning te starten, is 75 procent van de investering gedekt. Het Mobiliteitsfonds is leeg en er worden voorlopig geen nieuwe Rijksmiddelen voor grote infrastructuur verwacht. Ook private voorfinanciering blijkt op dit moment niet haalbaar. Almere wil desondanks in 2028 een startbesluit voor de verkenning bereiken, waarmee de bal nadrukkelijk bij het Rijk wordt gelegd: zonder Haagse financiering blijft de verbinding steken in onderzoek. Wethouder Paul Tang benadrukt de noodzaak van Rijksbetrokkenheid: “Almere groeit hard. Dat kan alleen als ook het Rijk aandacht houdt voor de leefbaarheid en bereikbaarheid. We willen graag samen met het Rijk verder werken aan de ontwikkeling van Pampus, maar dat moet wel verantwoord kunnen. Daarom willen we duidelijke afspraken maken over die investeringen en betrokkenheid, zodat we de volgende stappen kunnen zetten.” In juni tekenden het Rijk, de provincie en de gemeente Almere al een intentieovereenkomst voor samenwerking op grootschalige woningbouw en investeringen in voorzieningen, bereikbaarheid en energie-infrastructuur. De huidige druk van Almere toont aan dat concrete invulling van deze intenties nu cruciaal is voor de toekomst van Pampus en de verdere groei van Flevoland.