Kadernota 2027-2030 (voorheen: Voorjaarsnota) - Zeewolde

De gemeenteraad van Zeewolde heeft besloten om een eenmalig onderzoek naar drugsgebruik via rioolwatermonitoring uit te voeren. Dit volgt op een motie die de raad in juli 2025 aannam, waarin het college werd gevraagd de mogelijkheden en kosten van dergelijk onderzoek te verkennen. Met dit besluit wil de gemeente een objectief beeld krijgen van de omvang en aard van drugsgebruik binnen de gemeentegrenzen, wat kan leiden tot gerichter preventiebeleid.

### Wat houdt het onderzoek in?

Het onderzoek, aangeduid als 'variant 1', is een representatieve nulmeting. Dit betekent dat er gedurende een week, op een strategisch gekozen locatie in het rioolstelsel of bij de afvalwaterzuiveringsinstallatie, monsters van het afvalwater worden genomen. Deze monsters worden vervolgens geanalyseerd op de aanwezigheid van verschillende drugs, zoals cocaïne, MDMA, amfetaminen en cannabis. Het onderzoeksinstituut KWR, gespecialiseerd in wateronderzoek, adviseert deze aanpak en zal het onderzoek uitvoeren in samenwerking met het Trimbos-instituut.

De resultaten geven inzicht in het type drugs dat wordt gebruikt, de geschatte omvang van het gebruik en zelfs het globale tijdstip waarop drugs gedurende de week worden gebruikt. Dit is een aanvulling op bestaande, vaak subjectievere, onderzoeken van bijvoorbeeld de GGD. Het biedt een anonieme methode om trends en ontwikkelingen te volgen zonder inbreuk te maken op de privacy van inwoners.

### Waarom dit onderzoek?

De gemeenteraad erkent dat drugsgebruik invloed heeft op de openbare orde, veiligheid en volksgezondheid. Tot nu toe ontbrak het aan concrete, actuele data over het lokale drugsgebruik in Zeewolde. Hoewel een RIVM-onderzoek uit januari 2025 aangaf dat jongvolwassenen in Zeewolde minder vaak drugs gebruiken dan landelijk, was de betekenis hiervan voor de lokale situatie onduidelijk. Dit rioolwateronderzoek moet die leemte opvullen en de gemeente helpen bepalen of en hoe er moet worden ingezet op dit onderwerp.

### Kosten en samenwerking

Voor de uitvoering van dit onderzoek stelt de gemeente 35.000 euro (exclusief btw) beschikbaar uit de algemene reserve. Dit bedrag is nodig omdat er in de lopende begroting geen middelen voor waren gereserveerd. De gemeenteraad heeft ingestemd met de benodigde begrotingswijziging.

Hoewel in de oorspronkelijke motie werd gevraagd te onderzoeken of samenwerking met omliggende gemeenten zoals Ermelo, Harderwijk en Putten efficiënter zou zijn, heeft de gemeente besloten om in eerste instantie zelfstandig te starten met de nulmeting. Na de instemming van de raad zullen de omliggende gemeenten wel worden uitgenodigd om eventueel deel te nemen, wat mogelijk tot kostenbesparing kan leiden als zij ook besluiten mee te doen. Het waterschap Zuiderzeeland zal de bemonstering ter hand nemen, aangezien zij de benodigde faciliteiten en expertise hebben.

### Wat nu?

Na de besluitvorming zullen KWR en het Trimbos-instituut de opdracht krijgen. De resultaten van het onderzoek worden door het college voorgelegd aan de raad tijdens een beeldvormende avond, waarbij het Trimbos-instituut een presentatie zal verzorgen. Deze informatie zal vervolgens worden gebruikt door de betrokken gemeentelijke teams om hun beleid te vormen en waar nodig aan te passen. Het onderzoek is een nulmeting; om veranderingen in de tijd te kunnen volgen, zou het onderzoek elke 3 à 4 jaar herhaald moeten worden.