Onderzoeksraad kritisch op veiligheid luchtruim boven Flevoland na bijna-botsing

De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) heeft kritiek geuit op het ministerie van Defensie en het ministerie van Infrastructuur & Waterstaat. Volgens de OVV zijn de aanbevelingen na een bijna-botsing tussen een lesvliegtuig en twee F-16's boven Flevoland onvoldoende opgevolgd. Het incident, dat plaatsvond op 16 november 2023, betrof een leerling van een Lelystadse vliegschool en twee straaljagers van Defensie die onderweg waren naar een oefenterrein op Vlieland. De F-16's vlogen met een snelheid van bijna 780 kilometer per uur toen bleek dat het lesvliegtuigje zich vlak voor een van de straaljagers bevond. Dankzij een tijdige waarschuwing en snel ingrijpen van de piloot kon een botsing worden voorkomen. Uit het rapport van de OVV, dat in oktober 2025 werd gepubliceerd, bleek dat er meerdere oorzaken aan het incident ten grondslag lagen. Zo was er sprake van onderbezetting bij de luchtverkeersleiding, waardoor één medewerker het werk van twee personen moest uitvoeren. Daarnaast zaten de aanwezige medewerkers te ver uit elkaar, wat de onderlinge communicatie bemoeilijkte. In het gebied waar de bijna-botsing plaatsvond, is de luchtverkeersleiding niet verantwoordelijk voor het bewaken van de afstanden tussen vliegtuigen. Piloten moeten hier zelf opletten en andere vliegtuigen in de gaten houden. De OVV noemt dit een 'zwakke maatregel', omdat piloten door de grote snelheidsverschillen soms weinig tijd hebben om te reageren. De OVV concludeert dat er te weinig concrete maatregelen zijn genomen door de verantwoordelijke ministeries om de veiligheid van het luchtruim te verbeteren. Het is bovendien onduidelijk of de voorgestelde verbeteringen daadwerkelijk zullen worden doorgevoerd. Het ministerie van Defensie laat aan Nieuwsuur weten dat er wel degelijk stappen zijn gezet. Zo wordt er momenteel onderzocht welke maatregelen nodig zijn om de communicatie tussen de militaire luchtverkeersleiding en de burgerluchtvaart te verbeteren. Ook wordt er een risicoanalyse uitgevoerd naar het gebruik van snelle militaire vliegtuigen in het Nederlandse luchtruim. De resultaten van deze onderzoeken worden later dit jaar verwacht. De bijna-botsing en de daaropvolgende kritiek van de OVV onderstrepen het belang van een veilige luchtvaart boven Flevoland. De uitkomsten van de lopende onderzoeken en de concrete maatregelen die daaruit voortvloeien, zullen bepalend zijn voor de toekomstige veiligheid van het luchtruim en de gemoedsrust van zowel piloten als inwoners van de regio. Het is nu aan de ministeries om te laten zien dat ze de aanbevelingen van de OVV serieus nemen en daadwerkelijk concrete verbeteringen doorvoeren.