Verordening inwonersparticipatie en uitdaagrecht - Lelystad

Lelystad krijgt nieuwe regels voor inwonersparticipatie en het uitdaagrecht. De gemeenteraad nam de verordening zonder stemming aan. De regels gaan in op 1 december 2026.

De verordening bestaat uit drie delen. Het eerste deel bevat definities van begrippen zoals beleid, bestuursorgaan, inwonersparticipatie en uitdaagrecht. Het tweede deel stelt kaders en uitgangspunten vast: waar de verordening voor geldt en wanneer participatie achterwege kan blijven. Het derde deel regelt de procedures.

Bij elk beleid of project waarbij inwoners betrokken worden, maakt het college of de raad een participatieplan. Dat plan wordt openbaar gemaakt. Inwoners weten zo vooraf hoe ze mee kunnen praten en wat er met hun inbreng gebeurt.

Het bestuursorgaan heeft een zorgplicht voor een transparant participatieproces. Als het afziet van participatie, moet het dat motiveren. De verordening regelt ook hoe inspraak verloopt en hoe participatie wordt afgerond.

Het uitdaagrecht geeft inwoners de mogelijkheid om taken van de gemeente over te nemen. Denk aan het onderhoud van een speeltuin, het organiseren van activiteiten in de buurt of het beheer van een gebouw.

Inwoners dienen een verzoek in. De gemeente beoordeelt of het haalbaar is en of het past binnen wet- en regelgeving. Bij toewijzing maakt de gemeente afspraken over de uitvoering van de taak.

De verordening wordt geëvalueerd. De raad kan aanvullende regels vaststellen. Er is een hardheidsclausule: in bijzondere gevallen kan het college afwijken van de regels als strikte toepassing tot onbillijkheid leidt.

De oude inspraakverordening wordt ingetrokken. Voor lopende trajecten geldt overgangsrecht.

De verordening geeft inwoners meer grip op wat er in hun stad gebeurt. Bij plannen die hun leefomgeving raken, kunnen ze eerder en beter meepraten. Het participatieplan maakt duidelijk wat de spelregels zijn.

Het uitdaagrecht biedt kansen voor actieve bewoners en organisaties. Wie een taak beter of goedkoper denkt te kunnen uitvoeren, kan dat voorstellen. Dat vraagt wel initiatief en organisatiekracht.

De praktijk moet uitwijzen hoe de verordening werkt. Participatie kost tijd, van inwoners én van de gemeente. Het risico is dat het bij papieren regels blijft als er te weinig capaciteit is om het goed te organiseren.

Voor de gemeente is de verordening een verplichting om inwoners serieus te betrekken. Dat past bij de wens om beleid dichter bij mensen te maken. Tegelijk blijft de gemeente eindverantwoordelijk voor besluiten.