Zembla: 'Preventie met Gezag werkt niet, weggegooid geld' – Almere en Lelystad zwijgen

Het BNNVARA-onderzoeksprogramma Zembla concludeert dat de overheidsmethode 'Preventie met Gezag' (PmG), bedoeld om jongeren uit de criminaliteit te houden, geen effect heeft. Volgens Zembla is het 'weggegooid geld'. Almere en Lelystad zijn twee van de gemeenten waar deze aanpak tegen jeugdcriminaliteit wordt toegepast. Emeritus-hoogleraren Jan Hendriks en Geert Jan Stams concludeerden in 2024 al dat de initiatieven binnen PmG weliswaar goed bedoeld zijn, maar niet wetenschappelijk onderbouwd en dus niet effectief. Het ministerie van Justitie en Veiligheid, dat PmG in het leven riep voor jongeren tussen de 8 en 27 jaar, nam het advies over om het aantal acties te verminderen. Twee jaar later blijkt er echter weinig van dit advies terechtgekomen, aldus Zembla. Jaarlijks stroomt er 100 miljoen euro naar PmG. De gemeenten investeren in voorlichting, sport, games, jongerenwerk en coaching. Er zijn echter ruim 250 verschillende acties, wat de effectiviteit bemoeilijkt. Het is onduidelijk of dit ook geldt voor Almere en Lelystad, aangezien deze gemeenten niet reageerden op het onderzoek van Zembla. Almere reageerde ondanks herhaalde verzoeken niet, terwijl Lelystad aangaf andere prioriteiten te hebben. Emeritus-hoogleraar Hendriks roept minister Van Weel van Justitie en Veiligheid op om de adviezen uit 2024 alsnog op te volgen en te kijken naar bestaande acties die wél bewezen effectief zijn. Almere en Lelystad sloten in 2023 aan bij PmG. Lelystad ontving vier miljoen euro, onder meer voor een nieuwe jeugdagent en onderzoek naar de aantrekkingskracht van criminaliteit op jongeren. Almere kreeg vijf miljoen euro, waarvan de helft bestemd was voor preventie en het bieden van positieve alternatieven aan jongeren die al betrokken zijn bij criminaliteit. Oud-minister Lodewijk Asscher concludeerde onlangs dat het niet goed gaat met een grote groep jongeren in Almere en dat preventieve projecten weinig effect hebben door hun korte duur. Minister Van Weel reageert op de Zembla-uitzending door te stellen dat alles wat effect kan hebben, moet worden ingezet, maar dat er goed gekeken moet worden naar wat werkt. Het uitblijven van een reactie van Almere en Lelystad op het onderzoek van Zembla roept vragen op over de effectiviteit en de verantwoording van de besteding van de ontvangen gelden binnen de 'Preventie met Gezag'-aanpak in deze Flevolandse gemeenten. De oproep van emeritus-hoogleraar Hendriks aan minister Van Weel benadrukt de noodzaak tot een kritische evaluatie en een meer gerichte aanpak om jeugdcriminaliteit effectief te bestrijden.