Zienswijze ontwerp regeling Sociaal Domein Flevoland (bespreking) - Dronten

De vijf Flevolandse gemeenten gaan hun samenwerking op het gebied van jeugdzorg en maatschappelijke ondersteuning opnieuw inrichten. De gemeenteraad van Dronten bespreekt zijn zienswijze op het ontwerp van de nieuwe Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Flevoland. Het is een ingrijpende herziening van de manier waarop de regio samenwerkt sinds 2015.

De aanleiding ligt in Den Haag. De Wet Verbetering Beschikbaarheid Jeugdhulp, vorig jaar oktober door de Eerste Kamer aangenomen, stelt nieuwe eisen aan regionale samenwerking. Gemeenten moeten gezamenlijk bepaalde vormen van jeugdhulp inkopen en daarvoor een gemeenschappelijke regeling hebben. Daarnaast adviseerde een deskundigencommissie in 2025 om de Flevolandse samenwerking effectiever te maken.

De huidige Centrumregeling uit 2015 dekt een breed terrein: van jeugdzorg tot maatschappelijke ondersteuning. Die brede scope leidde soms tot onduidelijkheid over wat nu precies regionaal geregeld moest worden en wat lokaal kon blijven. De nieuwe opzet moet dat scherper afbakenen.

De belangrijkste wijziging zit in de reikwijdte. De vijf colleges spreken nu expliciet af dat de gezamenlijke verantwoordelijkheid zich beperkt tot twee zaken: de inkoop van jeugdhulp die de wet verplicht regionaal aan te besteden (zoals 24-uurs jeugdhulp, pleegzorg en crisisopvang) en bepaalde vormen van maatschappelijke ondersteuning uit de Wet maatschappelijke ondersteuning.

Alles wat daarbuiten valt, blijft lokaal beleid. Dat betekent dat Dronten zelf blijft bepalen hoe het bijvoorbeeld de toegang tot jeugdhulp organiseert, welke preventieve programma's het inzet en hoe het werkt met lokale aanbieders. De angst dat de regio te veel zou gaan bepalen, is daarmee weggenomen.

Ook de besluitvorming krijgt aandacht. De deskundigencommissie adviseerde te onderzoeken of 'consent-besluitvorming' een verbetering zou zijn. Dat is een methode waarbij niet de meerderheid telt, maar de afwezigheid van zwaarwegende bezwaren. Het idee: als geen enkele gemeente een fundamenteel probleem heeft met een voorstel, kan het doorgaan. Dat voorkomt dat kleinere gemeenten zich overstemd voelen. Of dit daadwerkelijk wordt ingevoerd, wordt in 2026 onderzocht.

Voor gezinnen die jeugdhulp nodig hebben, verandert er in de praktijk weinig. De inkoop van zware jeugdzorg – denk aan een opname in een instelling of plaatsing in een pleeggezin – gebeurt straks net als nu regionaal. Dat moet ook: geen enkele gemeente kan dat alleen organiseren en betalen.

Waar het om gaat is dat Dronten grip houdt op de lokale kant: het vroegtijdig signaleren van problemen, het inzetten van lichtere hulp en het werken met lokale organisaties die de Drontense situatie kennen. Die ruimte blijft expliciet behouden.

Ook financieel is er duidelijkheid. De kosten van de regionale inkoop worden verdeeld volgens een vaste sleutel, gebaseerd op het aantal jongeren per gemeente en het feitelijke gebruik van zorg. Dronten betaalt dus mee naar rato van het aantal Drontense jongeren dat gebruikmaakt van de zwaarste vormen van jeugdhulp.

De vijf wethouders tekenden in december de intentieovereenkomst. Nu volgt de formele procedure. De concepttekst van de gemeenschappelijke regeling gaat naar alle vijf gemeenteraden voor een zienswijze. Daarvoor geldt een wettelijke termijn van acht weken. Na verwerking van die zienswijzen moet elke raad instemming geven aan het eigen college om de definitieve regeling aan te gaan.

Parallel daaraan wordt een regiovisie opgesteld. Die visie beschrijft hoe de vijf gemeenten de komende jaren de jeugdhulp in Flevoland willen ontwikkelen. Ook die visie moet door elke gemeenteraad worden vastgesteld, uiterlijk 1 januari 2027.

De planning is strak. De gemeenteraadsverkiezingen zijn op 18 maart 2026. De huidige colleges willen de conceptregeling nog voor die datum vaststellen, zodat de nieuwe raden er in het voorjaar van 2026 over kunnen beslissen. Dat betekent extra inspanning om nieuwe raadsleden snel bij te praten over de regionale samenwerking.

Terwijl de bestuurlijke discussie loopt, gaat de praktijk gewoon door. Begin 2026 worden de aanbestedingsstukken gepubliceerd voor de jeugdhulp die vanaf 1 januari 2027 regionaal wordt ingekocht. Dat proces loopt volgens planning en wordt niet opgehouden door de herziening van de gemeenschappelijke regeling.

Voor Dronten is de inzet helder: een slagvaardige regionale samenwerking voor de zware jeugdzorg, met behoud van lokale beleidsvrijheid voor alles wat dichtbij geregeld kan worden. De zienswijze die de raad nu bespreekt, moet dat borgen.